توریسم درمانی


توريسم درماني
در جهان و ايران

چكيده

توريسم درماني، رشته اي از توريسم اسـت كـه امكـان ارائـه خـدمات پزشـكي را ضـمن خدمات توريستي به خارجيان فـراهم مـي آورد. مهـم تـرين قطـب هـاي توريـسم درمـاني كشورهايي نظير هندوستان، سنگاپور، تايلند و فليپـين هـستند و ايـران نيـز از قابليـت هـايي برخوردار است كه مي تواند جايگاه ممتازي در توريسم درماني جهـان بيابـد.بنـابر ايـن بـه عنوان جنبه اي از صادرات خدمات محسوب مي گردد.
مقدمه :
توريسم درماني (Medical Tourism) يا مسافرت درماني و بنا به قولي توريـسم سـلامت مسافرتي است به ديگر كشورها براي قرار گرفتن تحت عمل جراحـي، انـواع مراقبـت هـاي پزشكي و دندانپزشكي، عمل هاي زيبايي، بهره مندي از عوامل سـلامت بخـش طبيعـي نظيـرچشمه هاي آب معدني و………….. اين اصطلاح براي اولين بار توسط آژانس هاي مسافرتي ورسانه ها با مشاهده جوامعي كه رشد سريعي در جلب جهانگردان و بويژه مسافران متقاضـي معالجه و درمان داشتند، عموميت يافت اين كسب و كار همچنان در حال رشد است و منافع قابل ملاحظه اي را عايد آن كشورهايي نموده است كه پتانسيل خود را در اين راستا به كـارگرفته اند.
توريسم درماني، صرفاً ارائه خدمات پزشكي نيست بلكـه بـر ايـن منطـق اسـتوار اسـت كـه معالجات پزشكي در كنار استراحت و فراغت و سياحت ناشي از يك مـسافرت خـارجي مـيتواند به تسريع بهبود و سلامت افراد انساني مساعدت نمايد. نظر به سطح بالاي علم پزشـكي و توانمندي كشور ايران در ارائه خدمات درماني و پتانسيل موجود در ايـن زمينـه و خـصوصاًتجربه اي قوي در درمان و معالجات سخت از يك سو و برخورداري سرزمين ايران از جاذبه هاي طبيعي و سياحتي بسيار ضروري است كه برنامه و استراتژي تقويت و سودمندي صـنعت و كسب و كار توريسم درماني در يك همكـاري مـشترك ميـان سـازمان ميـراث فرهنگـي،وزارت بهداشت ودرمان و آموزش پزشكي و سازمان توسعه تجارت ايـران تنظـيم و تـدوين گردد بلكه گامي ديگر در راستاي معرفي ايران به عنوان يك قطـب توانمنـد علمـي و بـويژه علم پزشكي در جهان برداشته شود.

تاريخچه:
مفهوم توريسم درماني( Medical Tourism) جديد نيست بلكه اولين سـابقه تـاريخي آن به هزاران سال پيش باز مي گردد، يعني زماني كه زوار يوناني به مكاني مقـدس موسـوم بـه ” اپيدوريا” در خليج سارونيك مي رفتند تا از آسـلكپيوس خـداي سـلامتي، شـفا و درمـان بگيرند. در اين مكان افراد مجربي نيز بودند كه به معالجه و درمـان بيمـاران مـي پرداختنـدمـردم در بريتانيـاي دوره حاكميـت امپراتـوري روم هـم بـراي مـدت دو هـزار سـال، بـهزيارتگاههايي مراجعه مي كردند كه در آنجا خود را در آب مقدس شستشو دهنـد. در قـرن۱۸ م يلادي نيز ثروتمندان اروپايي و بويژه آلماني ها تمايل داشـتند كـه بـا هـدف آرامـش وسلامتي به كنار رود نيل مسافرت نمايند.
در حال حاضر، كشورهاي زيادي بر تورسيم درماني متمركز شده اند و نكته مهم ايـن اسـتكه بيماران ضمن درمان از جاذبه هاي سياحتي آن كشور نيز بهره مي گيرنـد . عمومـاً تـلاشمي شود كه بيماران مراجعه كننده در هتل هاي استاندارد و مطلوبي كه در مجـاورت مراكـزدرماني و بيمارستان ها استقرار دارند اقامت نمايند و از خدمات رفاهي سطح بـالا و همچنـينمترجمين حاضر در بيمارستان يا هتل بهره مند شوند.

شرحي بر توريسم درماني در جهان

تركيبي از عوامل متعددي موجب رشد صعودي گـرايش مـردم بـه مـسافرت هـاي پزشـكي گرديـده اسـت كـه از جملـه: هزينـه بـالاي زنـدگي در كـشورهاي صـنعتي، آسـان شـدن   مسافرت هاي بين المللي و اصلاح و بهبود سطح تكنولوژي و استاندارهاي پزشكي در بسياري از كشورهاي جهان، قابل ذكرند.

يك دليل كشش به سوي مسافرت پزشكي، راحتي آن در مقايسه با كشورهاي ديگـر اسـت.

در برخي كشورها كه سيستم خدمات درماني عمومي متداول است معمولاً زمان زيادي بـراي پاسخگويي به نياز شهروندان صرف مي شود و بيمـاران ناگزيرنـد مـدت طـولاني در انتظـاررسيدگي به  وضعيتشان باشند، نظير پيوند مفصل ران كه در انگلستان و كانادا يك سال و يـابيشتر بايد در نوبت منتظر شد . ليكن در سنگاپور، تايلند، فيليپين، يا بنگلـور هنـد يـك بيمـار  مي تواند يك روز پس از ورود تحت مراقبت و درمان قرار گيرد.

ار دلايلي كه موجب مي شود افراد با هدف درمان مـسافرت كننـد مـي تـوان، هزينـه پـايين مراقبت هاي پزشكي، جستجو براي يافتن يك پزشك متخصص و با تجربـه، كيفـت مناسـب خدمات درماني، ايمني و كوتاه تر بودن زمان انتظار براي درمـان اسـت. در كانـادا، در سـال۲۰۰۵ تعداد افراد در حال انتظار براي درمان ۷۸۲۹۳۶ نفر بوده است كـه يـك ركـورد درجهان محسوب مي شود. تعداد  اي ن افراد  در آفريقاي جنوبي، بـه ميـزان كمتـر از يـك دهـمپايين تر از ايالات متحده آمريكا يا اروپا غربي بوده است.

توريست هاي جوينده درمان و سلامتي از هر كجاي دنيا مي توانند به يك كشور وارد شده وتحت خدمات و مراقبت هاي پزشكي در زمينه هـاي چـون: سـرطان هـا، بيماريهـاي مغـز واعصاب، جر احي هاي پيوند اعضا، عمل هاي زيبايي و غيره قرار گيرنـد. از جملـه كـشورهايي كه عمدتاً پذيراي توريست ها ي درماني هستند مـي تـوان كـشورهايي چـون: برونئـ ي، كوبـا، هنگ كنگ، مجارستان، هندوستان، اسرائيل، اردن، ليتواني، مالزي، فيليپن، سـنگاپور، تايلنـد واخيراً امارات متحده عربي (دوبي) را نام برد. همچنين كشورهايي كـه در زمينـه عمـل هـايزيبايي مورد توجه هـستند بطـور عمـده عبارتنـد از: آرژانتـين، بوليـوي، برزيـل، كاسـتاريكا،مكزيك و تركيه، در اروپا نيز، كشورهاي بلژيك و لهستان به كسب و كـار توريـسم درمـانياشتغال دارند . جالب اينكه، كشور آفريقاي جنوبي با شعار  ” جراحي زيبايي صورت همراه بـاديدن حيات وحش” براي جلب توريست هاي درماني تـلاش مـي كنـد. در كـشور ي چـونايالات متحده آمريكا با آن همه خدمات بيمه و درمان هاي كيفي و سطح بـالا، پـرداختن بـهكسب و كار توريسم درماني يك ريسك محسوب مي شود. ذكر نمونه اي كـافي اسـت كـهدليل اين رويكـرد را در آمريكـا نـشان دهـد و آن تغييـر گـرايش عـده زيـادي از بيمـارانكشورهاي خاورميانه در سال ۲۰۰۶ بود كه ترجيح دادند براي معالجات خود به هنگ كنـگو سنگاپور مراجعه كنند.

براي آگاهي از وضعيت توريسم درماني در چند قطب اين كسب و كار در جهان ذيلاً به آنهـامي پردازيم.

مسائل و ريسك هاي توريسم درماني:

از جمله عواملي كه مي تواند منجر به افزايش ريسك در مسافرتهاي پزشكي شود عبارتند از:

  • فقدان پوشش بيمه اي قوي در برخي كشورها.
  • وجود برخي بيماري هاي واگير در كشورهايي چون هند، تايلند، مالزي و كاستاريكا
  • سفر پس از عمل هاي جراحي داراي عـوارض و پيـشامدهاي خطرنـاكي مـي توانـدباشد.
  • سفرهاي طولاني جهت دسترسي به خدمات پزشكي كشورهاي ديگر مي تواند برايبرخي بيماران خطر ساز شود.

در ایران:

توريسم سلامت در كشورمان از جايگاه ويـژه اي مـي توانـد برخـوردار باشـد. چـون  وجـودبيمارستانهاي مجهز ، پزشـكان حـاذق و كـادر پرسـتاري مجـرب مـي توانـد بـه ارتقـاي آن مساعدت نمايد . آنچه مسلم است، همكاري صميمانه ميان سازمان ميراث فرهنگـي بـا سـايرارگانهاي ذيربط اين روند را سرعت خواهد بخشيد.

وجود طبيعت چهار فصل در كشور ايران همراه با آبهاي گرم و معدني كه ستاد به سرعت درجهت پژوهش تحقيق و استاندارد سازي آنها گام بر مي دارد جايگـاه ايـن رشـته از صـنعت توريسم را نسبت به ساير رشته ها ارتقاء مي دهد.

 

مزاياي عمده اين پوشش بشرح زير است:

  • تامين هزينه هاي درمان و امداد پزشكي ( بستري – سرپايي- تشخيصي)
  • تامين هزينه هاي انتقال زميني- هوايي پزشكي در داخل و به خارج از كشور
  • تامين هزينه خدمات اضطراري دندانپزشكي
  • تامين هزينه بازگشت جسد به كشور مبدا
  • مسئوليت مدني توريست و هزينه دفاع حقوقي
  • بيمه عمر و حادثه
  • تامين ساير هزينه هاي كمك رساني رابطه خدمات كمك رساني و بيمه

خدمات كمك رساني پزشكي و بيمه هاي مسافرتي مجموعه اي جدايي ناپذيرند و هـر يـك مكمل ديگري است. هر نوع اقدام براي جدايي اين دو عملاً منجر به ارائه يك پوشش نـاقصو غير مفيد خواهد گرديد.

با توجه به نوع خدمات مورد نياز توريست ها و گستردگي مناطق محـل رفـت و آمـد آنهـا وهمچنين مدت زمان كوتاه اقامت دركشور( معمولاً ۱۵ روز )، پوشش ارائه شده  به آنان فقـطمي تواند در قالب يك طرح فراگير انجام پذيرد.

در كشورهايئكه در اين زمينه تجربه و عملكرد گسترده اي دارند، پوشش مورد نظر فقـط بـههمين روال عرضه مي گردد.

بیمه:

هدف پوشش هاي بيمه ، تامين خسارات وارده آمده به توريست ها ناشي از قـصور سـايردست اندركاران مرتبط با صنعت توريسم است.